Flażolet

 

FLAŻOLET [FLECIK POLSKI]

"Nazwa flażolet pochodzi od późnołacińskiego słowa, które w średniowieczu było francuskim określeniem niektórych, pięknie brzmiących piszczałek. Około roku 1581 Sieur de Juvigny wykonał w Paryżu mały flet podłużny z 6 otworami: 4 wierzchnimi i dwoma dla kciuków nazwany flażoletem, który natychmiast wzbudził powszechne zainteresowanie amatorów muzykowania.
Pojawia się on również w partyturach wielkich mistrzów, a w XVIII wieku wykonywano na nim najwyższą partię utworów orkiestrowych.
Termin flażolet, przez ponad 200 lat, oznaczał ten właśnie instrument W XVIII i XIX wieku na ziemiach polskich bardzo popularny był flecik polski: instrument o podobnej budowie i właściwościach.


Warszawski nauczyciel muzyki - Józefa Niedzielski był autorem licznych podręczników, zbiorów tańców polskich, arii operowych etc. przeznaczonych na fecik polski, propagujšc w ten sposób wszechstronność tego instrumentu.
Na początku XIX stulecia powstał angielski typ flażoletu z 6 otworami wierzchnimi, jednym dla kciuka oraz częściowym oklapowaniem. Zdobył on ogromną popularność i w konsekwencji przyczynił się do masowego wytwarzania jego tanich i uproszczonych odmian. W 1843 roku Robert Ciarke rozpoczął trwającą do dzisiaj produkcję blaszanych flecików z 6 wierzchnimi otworami palcowymi.
Instrumenty te nazywa się flażoletem, lecz także:  'tin flageolet', 'tin flute', tin whistle' lub 'penny whistle'. Polski badacz kultury ludowej - Oskar Kolberg, oraz wielu późniejszych badaczy, wymienia nazwę flażolet oraz opisuje metalowe piszczałki z 6 otworami jako instrumenty występujące na Kujawach, Kurpiach i Mazurach. Do roku 1939 masowa produkcja tego typu instrumentów miała miejsce na Śląsku Cieszyńskim Kalendarz Beskidzki w 1971 roku przypomina drewnianą piszczałkę z 6 otworami i informuje, że do drugiej wojny światowej była ona wytwarzana, samodzielnie, przez polskich pasterzy, jak również wytwarzano ją w oparciu o spółdzielczość ludową a także w technologii przemysłowej - piszczałka blaszana.

 

Po drugiej wojnie w sprzedaży spotykane były tylko piszczałki drewniane. Obecnie instrumenty te sš uznawane za charakterystyczne dla muzyki ludowej Wielkiej Brytanii i Irlandii. W 1994 roku blaszany flecik, z 6 wierzchnimi otworami, jako przyjazny i wszechstronny instrument muzyczny rozpoczęto wdrażać do produkcji w PZPM 'Muza' w Poznaniu. Jego pilotażowa partia, pod nazwš flażolet, trafiła na polski rynek i cieszyła się opiniš doskonałego instrumentu edukacyjnego, amatorskiego i folkowego.
Nie wyjaśnione decyzje spowodowały jednak zaprzestanie jego produkcji aż do roku 1998, kiedy to sprywatyzowane Poznańskie Zakłady Przemysłu Muzycznego "MUZA" postanowiły przedstawić nową propozycję instrumentu muzycznego i wznowiły produkcję tego metalowego flecika. Niemniej, w 1997 r. 'Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne', doceniły możliwości muzyczne i pedagogiczne takiego instrumentu i wydały podręcznik do muzyki, pod tytułem 'Nasze muzykowanie', zawierający propozycje jego zastosowania w praktyce szkolnej.


W uzupełnieniu warto wspomnieć, że :
� Flażolet występuje w wielu odmianach, z których najpopularniejszą jest wersja w stroju D. W oparciu o nią pisane są wszystkie podręczniki,
� Nazwa flażolet stosowana jest również w odniesieniu do niektórych podłużnych fletów pozaeuropejskich.

Jest to instrument z 6 otworami wierzchnimi, o podobnej budowie jak flażolet, charakteryzujący się takimi samymi parametrami muzycznymi,
� historia dowodzi, że flażolet jest nazwą francuską, określano nią instrument o zupełnie innej budowie,
� instrument z 6 wierzchnimi otworami wyprodukował jako pierwszy Anglik i nie nazwał go flażoletem, instrument ten ma kilka nazw a na ziemiach polskich zwano go flecik polski,
� Dodatkowo flażolet nie jest nazwą występującą w muzyce tytko jako określenie instrumentu muzycznego, jest to także rodzaj gry na instrumentach strunowych
� Flecik polski jest nazwą rodzimą, przypomina o naszej obecności w kulturze europejskiej a poza tym jest nazwą wdzięczniejszą, bliżej określającą charakter tego instrumentu."

opr. Wojciech Wietrzyński

 

Miejsce na Twoją reklamę:

Stworzone dzięki Joomla!. Designed by: free joomla templates VPS hosting Valid XHTML and CSS.